Czy wiesz, że oddając krew nie tylko ratujesz czyjeś życie, ale zyskujesz również prawo do dnia wolnego od pracy? Tak było kiedyś…
Co się zmieniło?
Dalej ratujesz komuś życie, ale zgodnie z nowymi przepisami honorowemu dawcy krwi i zasłużonemu honorowemu dawcy krwi przysługuje zwolnienie od wykonywania czynności służbowych nie tylko w czasie okresowego badania lekarskiego dawców krwi czy w dniu, w którym oddaje krew, ale również w dniu następnym po donacji.
Co oznacza, że dając komuś życie Ty możesz zyskać dwa dni wolnego. Przepisy te obowiązywały już w czasie epidemii, jednak ustawodawca postanowił pozostawić je na stałe. Zmiana obowiązuje już od 20 kwietnia 2023 roku.
Co jeszcze można zyskać?
Oddając krew zachowujesz prawo do pełnego wynagrodzenia, jakie przysługiwałoby Ci w “normalnym” dniu pracy, a jednostka, w której oddajesz krew może zwrócić Ci udokumentowane koszty przejazdu związane z donacją.
Po oddaniu krwi lub jej składników przysługuje Ci również posiłek regeneracyjny, zwykle jest to kilka tabliczek czekolady 🙂
Oddanie krwi (lub jej składników) jest traktowane wg prawa jako darowizna, zatem możesz odliczyć ją jako tzw. ulga na cele krwiodawstwa od podatku dochodowego w rozliczeniu rocznym (PIT-36, PIT-37 a także PIT-28). W tym celu musisz jedynie wypełnić załącznik PIT/O i posiadać odpowiednie zaświadczenie o donacji z centrum krwiodawstwa. Ulga wynosi 130 zł za 1 litr krwi. Jednorazowo pobiera się 450 ml.
Niektóre miasta wprowadzają bilety ulgowe, a nawet darmowe przejazdy dla osób, które regularnie oddają krew.
Kto może zostać dawcą?
Dawcą krwi może być każda osoba pełnoletnia, która jest zdrowa. Dodatkowymi warunkami są waga (przynajmniej 50 kg niezależnie od płci) oraz wiek krwiodawcy (nie może mieć więcej niż 60 lat). Ponadto dawca krwi musi mieć nadany PESEL oraz legitymować się dokumentem tożsamości, w którym widnieje ten numer.
Jak często można oddawać krew?
- krew pełna (jednorazowo 450 ml) – mężczyźni nie częściej niż 6 razy w roku a kobiety nie częściej niż 4 razy w roku, przy czym przerwa pomiędzy kolejnymi donacjami nie może być krótsza niż 8 tygodni
- osocze (metoda plazmaferezy automatycznej) – nie więcej niż 25 litrów w ciągu roku (objętość netto, bez antykoagulantu), przy czym przerwa pomiędzy poszczególnymi donacjami nie może być krótsza niż 2 tygodnie lub w niektórych przypadkach 1 tydzień
- zabiegi pobrania płytek krwi (trombaferezy) – nie częściej niż 12 razy w roku. Przerwy pomiędzy tymi zabiegami nie powinny być krótsze niż 4 tygodnie,
- przerwa pomiędzy dwoma kolejnymi oddaniami jednostki koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) metodą erytroaferezy jest taka sama jak w przypadku pobrania krwi pełnej.
Powyższe oznacza, że w niektórych przypadkach można zyskać nawet 82 dni pełnopłatnego wolnego w roku!
Jak usprawiedliwić nieobecność w pracy?
Okres zwolnienia od pracy jest uzależniony od zaświadczenia, jakie zostanie wydane pracownikowi przez stację krwiodawstwa. Może to być zwolnienie z całego dnia pracy (po pobraniu krwi lub jej składników) albo tylko z jego części (jeśli po odpowiednim badaniu i wywiadzie osoba nie otrzyma zgody lekarza na pobranie).
Jeśli pracownik z góry wie, że chce oddać krew (nie jest to sytuacja nagła, wynikająca z danych okoliczności), powinien uprzedzić pracodawcę o tym zamiarze odpowiednio wcześniej. Chodzi nie tylko o okres absencji, ale również o jej przyczynę. Może to zrobić osobiście, telefonicznie, mailowo czy za pośrednictwem osoby trzeciej (o ile w regulaminie pracy nie określono konkretnego sposobu). Następnie pracownik powinien donieść do działu kadr odpowiednie zaświadczenie, które uzyska w centrum krwiodawstwa w celu usprawiedliwienia nieobecności w pracy.
Co na to pracodawcy?
Niestety, zgodnie z przepisami, w zasadzie ma związane ręce. Pracodawca nie może odmówić czy nie usprawiedliwić pracownikowi nieobecności w pracy z powodu oddania przez niego krwi (lub jej składników).
Co więcej, wynagrodzenie pracownika jest mu należne tak jak za czas urlopu.
Czy warto oddawać krew?
Moim zdaniem tak! Wbrew przekonaniu społeczeństwa, krwi i jej składników cały czas brakuje, a zapotrzebowanie na nią stale rośnie. Krew (oraz jej składniki) nie jest wykorzystywana tylko do transfuzji po wypadkach czy w czasie operacji (ogólnie mówiąc – w stanie zagrożenia życia).
Używa się jej przede wszystkim w leczeniu onkologicznym, podaje się ją kobietom w ciąży, u których wystąpił konflikt serologiczny z płodem czy osobom, które mają zaburzenia krzepnięcia, po oparzeniach, urazach itp.
Pamiętaj!
„Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest; nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi”
/Św. Jan Paweł II/
