Przedawnienie roszczeń – co to jest i jakie ma skutki?

Przedawnienie oznacza, że po upływie określonego czasu wierzyciel może utracić możliwość skutecznego dochodzenia swojego roszczenia przed sądem.

Dotyczy to przede wszystkim roszczeń majątkowych, np.:

• zapłaty długu,
• niezapłaconej faktury,
• czynszu,
• wynagrodzenia wynikającego z umowy.

Jakie roszczenia się nie przedawniają?

Nie wszystkie roszczenia podlegają przedawnieniu.

Do najważniejszych wyjątków należą:

• roszczenia niemajątkowe (np. ochrona dóbr osobistych),
• roszczenie właściciela o wydanie nieruchomości,
• roszczenie o zniesienie współwłasności.

Co się dzieje po przedawnieniu roszczenia?

Po upływie terminu przedawnienia:

• dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia,
• wierzyciel może mieć problem ze skutecznym dochodzeniem należności.

W przypadku konsumentów sąd bierze przedawnienie pod uwagę również z urzędu.

Jakie są podstawowe terminy przedawnienia?

Co do zasady:

• 6 lat – większość roszczeń majątkowych,
• 3 lata – roszczenia okresowe oraz związane z działalnością gospodarczą.

Przykłady terminów przedawnienia

Przepisy przewidują również szczególne terminy dla konkretnych roszczeń.

Najczęstsze przykłady:

• prawomocne orzeczenie sądu → 6 lat,
• świadczenia okresowe → 3 lata,
• roszczenia przedsiębiorcy z umowy sprzedaży → 2 lata,
• roszczenia z umowy o dzieło → 2 lata,
• roszczenia z umowy przedwstępnej → 1 rok,
• roszczenia wynajmującego wobec najemcy → 1 rok.

Od kiedy liczy się przedawnienie?

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Najczęściej będzie to:

• dzień następujący po terminie płatności.

Co do zasady:

• koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego,
• wyjątkiem są terminy krótsze niż 2 lata.

Czy można przerwać bieg przedawnienia?

Tak. Bieg przedawnienia można przerwać m.in. poprzez:

• wniesienie pozwu do sądu,
• uznanie długu przez dłużnika,
• wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Mediacja i próba ugodowa a przedawnienie

Od 30 czerwca 2022 r.:

• mediacja,
• zawezwanie do próby ugodowej

nie przerywają już biegu przedawnienia, lecz jedynie go zawieszają.

Jakie są skutki przerwania biegu przedawnienia?

Po skutecznym przerwaniu:

• termin przedawnienia biegnie od początku,
• wcześniejszy okres nie jest już uwzględniany.

postępowanie sądowe przedawnienie roszczenie